Viêm âm đạo – cổ tử cung: nguyên nhân, dấu hiệu, phòng ngừa
Viêm âm đạo – cổ tử cung là nhóm bệnh lý phụ khoa thường gặp nhất ở phụ nữ. Nếu không được điều trị đúng và kịp thời, tình trạng viêm kéo dài có thể gây khó chịu dai dẳng, tăng nguy cơ viêm nhiễm lan rộng và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.
Viêm nhiễm âm đạo là gì?
Viêm nhiễm âm đạo là tình trạng niêm mạc âm đạo và/hoặc cổ tử cung bị viêm do tác nhân vi khuẩn, nấm, ký sinh trùng hay virus. Đây là một trong những bệnh lý phụ khoa phổ biến nhất ở nữ giới trong độ tuổi sinh sản.
Viêm âm đạo – cổ tử cung không chỉ gây ngứa rát, khí hư bất thường, đau khi quan hệ mà còn có thể dẫn đến các biến chứng nặng nề như: tăng nguy cơ thai ngoài tử cung, vô sinh – hiếm muộn; viêm vùng chậu, áp-xe vòi trứng – buồng trứng; đau vùng chậu mạn tính, đồng thời làm tăng nguy cơ tổn thương tiền ung thư cổ tử cung.
Do những nguy cơ này, chị em cần chủ động theo dõi sức khỏe phụ khoa, đi khám sớm khi có triệu chứng bất thường để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.
Nguyên nhân gây viêm âm đạo cổ tử cung
Có nhiều tác nhân gây viêm âm đạo – cổ tử cung, trong đó thường gặp nhất là nấm, vi khuẩn và ký sinh trùng đường sinh dục:
Do nhiễm nấm
Candida là loại nấm men thường trú trong âm đạo, bình thường tồn tại với số lượng ít và cân bằng với hệ vi khuẩn có lợi, giúp bảo vệ môi trường âm đạo.
Khi có yếu tố thuận lợi như dùng kháng sinh kéo dài, thay đổi nội tiết, đái tháo đường… nấm Candida phát triển quá mức sẽ gây viêm âm đạo do nấm với biểu hiện ngứa rát, khí hư vón cục, bám mảng.
Do nhiễm vi khuẩn
Viêm âm đạo do vi khuẩn (bacterial vaginosis) chiếm tỷ lệ cao trong các trường hợp viêm âm đạo. Sự mất cân bằng hệ vi khuẩn thường trú khiến vi khuẩn gây bệnh phát triển mạnh, gây khí hư nhiều, có mùi hôi, dễ tái phát.
Do nhiễm ký sinh trùng roi Trichomonas
Trùng roi Trichomonas là ký sinh trùng gây viêm nhiễm đường sinh dục, chủ yếu lây qua đường quan hệ tình dục. Chúng thường trú ở âm đạo, dịch tiết âm đạo hoặc các nếp da vùng sinh dục.
Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, Trichomonas có thể lan lên các cơ quan sinh dục trên như cổ tử cung, tử cung, vòi trứng, buồng trứng, đường tiết niệu… gây viêm vùng chậu, viêm tắc vòi trứng, làm tăng nguy cơ vô sinh – hiếm muộn ở phụ nữ.
Một số yếu tố thuận lợi làm tăng nguy cơ viêm âm đạo – cổ tử cung
Vệ sinh vùng kín không đúng cách: thụt rửa sâu, dùng dung dịch có tính tẩy mạnh hoặc dùng quá thường xuyên làm rối loạn pH âm đạo, tiêu diệt vi khuẩn có lợi và tạo điều kiện cho nấm, vi khuẩn gây bệnh phát triển.
Sử dụng thuốc không theo chỉ định, đặc biệt là lạm dụng kháng sinh, có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh âm đạo, làm tăng nguy cơ viêm âm đạo do nấm hoặc vi khuẩn cơ hội.
Mặc đồ lót quá chật, chất liệu bí, không thấm hút mồ hôi hoặc giặt giũ, phơi phóng không sạch sẽ khiến vùng kín luôn ẩm ướt, là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn và nấm phát triển.
Quan hệ tình dục không an toàn làm tăng nguy cơ lây nhiễm các bệnh lây truyền qua đường tình dục, đồng thời những tổn thương vi thể tại vùng kín sau giao hợp cũng tạo “cửa ngõ” cho vi khuẩn xâm nhập.
Thủ thuật phụ khoa không an toàn như phá thai, nạo hút nhiều lần, đặt vòng tránh thai không đúng kỹ thuật có thể gây tổn thương niêm mạc và dẫn đến viêm nhiễm âm đạo – cổ tử cung.
Rối loạn nội tiết, đặc biệt ở giai đoạn tiền mãn kinh hoặc người có bệnh lý nội tiết, làm thay đổi độ ẩm, độ pH và sức đề kháng tại âm đạo, khiến vùng kín dễ bị viêm nhiễm hơn.
Biểu hiện của viêm nhiễm âm đạo
Tùy tác nhân gây bệnh và mức độ viêm, viêm âm đạo – cổ tử cung có biểu hiện khác nhau. Ở mỗi người, triệu chứng có thể rầm rộ hoặc rất kín đáo. Vì vậy, chị em không nên chủ quan mà cần chú ý các thay đổi bất thường ở vùng kín.
Một số dấu hiệu bất thường mà chúng ta cần lưu ý đó là:
Ra khí hư (huyết trắng) nhiều hơn bình thường: bình thường khí hư trong, không mùi hoặc mùi rất nhẹ. Khi khí hư tăng nhiều, chuyển màu vàng, xanh, đục, vón cục hoặc có mùi hôi tanh thì rất gợi ý tình trạng viêm âm đạo – cổ tử cung.
Ngứa rát, khó chịu vùng kín: cảm giác ngứa, rát, bỏng, châm chích ở âm hộ – âm đạo, nhất là về đêm hoặc sau khi đi tiểu, thường gặp trong các đợt viêm nấm hoặc viêm do kích ứng.
Tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu khó: viêm âm đạo – cổ tử cung có thể kèm theo kích thích đường tiểu dưới, gây cảm giác buốt, nóng rát khi đi tiểu hoặc phải đi tiểu nhiều lần.
Đau hoặc rát sau khi quan hệ: đau sâu trong âm đạo, khó chịu, rát bỏng sau giao hợp có thể là dấu hiệu của viêm âm đạo, viêm cổ tử cung hoặc khô teo âm đạo do rối loạn nội tiết.
Ra máu âm đạo bất thường: ra máu giữa kỳ kinh, ra máu sau giao hợp hoặc ra máu lấm tấm ngoài chu kỳ là dấu hiệu cảnh báo quan trọng, cần được thăm khám sớm để loại trừ viêm cổ tử cung, polyp, tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư cổ tử cung.
Rối loạn kinh nguyệt: kinh không đều, rong kinh, cường kinh có thể liên quan đến viêm nhiễm phụ khoa, nhưng cũng có thể là biểu hiện của các bệnh lý khác như u xơ tử cung, buồng trứng đa nang… cần được bác sĩ đánh giá toàn diện.
Phòng ngừa và điều trị viêm nhiễm âm đạo
Để giảm nguy cơ viêm âm đạo – cổ tử cung và hạn chế tái phát, chị em nên lưu ý:
Quan hệ tình dục an toàn, một vợ một chồng, sử dụng bao cao su khi cần thiết.
Vệ sinh vùng kín đúng cách trước và sau khi quan hệ, không thụt rửa sâu vào âm đạo.
Giữ vùng kín luôn khô thoáng, thay đồ lót hằng ngày, ưu tiên chất liệu thấm hút tốt.
Thay băng vệ sinh đều đặn trong kỳ kinh, không lạm dụng băng vệ sinh hằng ngày nếu không thật sự cần thiết.
Không tự ý dùng, không lạm dụng dung dịch vệ sinh hoặc thuốc đặt âm đạo khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Khám phụ khoa định kỳ mỗi 6–12 tháng để tầm soát viêm nhiễm và các bệnh lý phụ khoa khác.
Điều trị đầy đủ và dứt điểm các đợt viêm âm đạo – cổ tử cung theo đúng phác đồ để hạn chế tái phát.
Những bệnh nhân có yếu tố nguy cơ cao như đái tháo đường, suy giảm miễn dịch, điều trị corticoid kéo dài… cần được kiểm soát bệnh nền tốt để giảm khả năng nhiễm nấm và vi khuẩn cơ hội.
Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường ở vùng kín, chị em nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, soi cổ tử cung, làm xét nghiệm cần thiết và điều trị phù hợp. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc hoặc dùng lại đơn thuốc của người khác vì có thể che lấp triệu chứng, làm bệnh nặng hơn hoặc gây kháng thuốc.
Nếu có nhu cầu thăm khám, đặc biệt là khám phụ khoa định kỳ hoặc kiểm tra viêm âm đạo – cổ tử cung, chị em có thể tham khảo phòng khám của Bác sĩ Điệp.
PHÒNG KHÁM SẢN PHỤ KHOA
BS – CKII: PHẠM THỊ NGỌC ĐIỆP
Địa chỉ: 271 Nguyễn Duy Dương, Phường 4, Quận 10, Tp HCM
Điện thoại: 033.5155.192
Email: bsdiepbvtudu@gmail.com
Website: sanphukhoatudu-bsdiep.pro.vn
Fanpage: fb.com/Sanphukhoatudu.bsdiep