Phân biệt u xơ tử cung và u nang buồng trứng
U xơ tử cung và u nang buồng trứng là hai bệnh lý phụ khoa lành tính thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Tuy nhiên, đặc điểm tổn thương, biểu hiện lâm sàng và hướng xử trí của hai bệnh này hoàn toàn khác nhau. Bài viết dưới đây giúp chị em có cái nhìn khái quát, dễ hiểu để phân biệt hai bệnh lý này và chủ động đi khám khi cần thiết.
U xơ tử cung
U xơ tử cung là gì?
U xơ tử cung là khối u lành tính xuất phát từ lớp cơ tử cung, được cấu tạo bởi các sợi cơ trơn và mô xơ phát triển tăng sinh bất thường. U xơ có thể đơn độc hoặc nhiều nhân, kích thước thay đổi từ vài milimet đến vài chục centimet.
Bệnh thường gặp ở phụ nữ từ 35–50 tuổi, đặc biệt là nhóm chưa mãn kinh. Đa số u xơ là lành tính, tuy nhiên trong một số trường hợp hiếm gặp, u có thể thoái hóa, gây biến chứng hoặc phối hợp với tổn thương ác tính khác ở tử cung nên vẫn cần được theo dõi sát.
Các biểu hiện của u xơ tử cung
Ra kinh nhiều bất thường
Triệu chứng điển hình của u xơ tử cung là rong kinh, cường kinh. Bệnh nhân có thể hành kinh kéo dài, lượng máu nhiều, phải thay băng liên tục, có thể kèm máu cục. Tình trạng này lặp lại nhiều chu kỳ dễ dẫn đến thiếu máu mạn tính.
Đau bụng vùng hạ vị hoặc hố chậu
Người bệnh có cảm giác nặng tức vùng hạ vị, đau âm ỉ vùng hố chậu, đôi khi lan ra thắt lưng. Cơn đau thường tăng trước kỳ kinh hoặc trong những ngày hành kinh do tử cung co bóp nhiều hơn.
Rối loạn tiểu tiện
Khối u xơ phát triển ở thân hoặc đáy tử cung có thể chèn ép bàng quang phía trước, làm giảm dung tích bàng quang. Bệnh nhân có cảm giác tiểu lắt nhắt, tiểu nhiều lần, cảm giác tiểu không hết hoặc đôi khi tiểu khó.
Vô sinh, hiếm muộn
U xơ tử cung làm biến dạng lòng tử cung, cản trở đường đi của tinh trùng, ảnh hưởng đến sự làm tổ của phôi hoặc tăng nguy cơ sảy thai sớm. Một số vị trí u xơ dưới niêm mạc liên quan mật thiết đến vô sinh – hiếm muộn.
Sảy thai, sinh non
Ở phụ nữ mang thai có kèm u xơ tử cung, khối u có thể làm giảm khả năng giãn nở của tử cung, ảnh hưởng tưới máu bánh nhau và vị trí bám nhau, từ đó làm tăng nguy cơ dọa sảy, sảy thai liên tiếp, thai chậm phát triển hoặc sinh non.
Điều trị u xơ tử cung như thế nào?
Chiến lược điều trị u xơ tử cung phụ thuộc vào tuổi, triệu chứng, kích thước – vị trí khối u và nhu cầu sinh con của người bệnh. Hai nhóm phương pháp chính là điều trị nội khoa và ngoại khoa.
Phương pháp nội khoa
Điều trị nội khoa chủ yếu sử dụng thuốc nội tiết hoặc các thuốc hỗ trợ nhằm làm giảm triệu chứng rong kinh, giảm kích thước khối u ở một số trường hợp. Phác đồ này phù hợp với u xơ kích thước nhỏ, triệu chứng nhẹ, hoặc bệnh nhân chưa thể can thiệp phẫu thuật.
Tuy nhiên, thuốc không làm mất hoàn toàn khối u và hiệu quả thường mang tính tạm thời, do đó người bệnh cần được theo dõi định kỳ bằng khám phụ khoa và siêu âm.
Phương pháp ngoại khoa
Điều trị ngoại khoa bao gồm bóc nhân xơ tử cung hoặc cắt tử cung (một phần hay toàn bộ) tùy trường hợp. Phẫu thuật giúp loại bỏ triệt để khối u, giảm rõ rệt triệu chứng và tỉ lệ tái phát thấp nếu bệnh lý lành tính.
Tuy là can thiệp xâm lấn, có nguy cơ chảy máu, nhiễm trùng, tổn thương cơ quan lân cận nhưng đây là lựa chọn bắt buộc khi u lớn, gây chèn ép nhiều, rong kinh nặng, hoặc nghi ngờ ác tính.
U nang buồng trứng
U nang buồng trứng là gì?
U nang buồng trứng là khối chứa dịch hoặc hỗn hợp dịch – đặc hình thành tại buồng trứng. Phần lớn u nang lành tính, có thể là nang cơ năng (liên quan đến chu kỳ rụng trứng) hoặc nang thực thể (có cấu trúc mô học riêng).
Bệnh gặp nhiều ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản từ 14–44 tuổi. Đa số u nang nhỏ, tự thoái triển, nhưng một số loại nang thực thể có thể gây biến chứng xoắn nang, vỡ nang, chèn ép hoặc trong một số trường hợp tiến triển ác tính nếu không được theo dõi và xử trí kịp thời.
Triệu chứng của u nang buồng trứng
U nang buồng trứng thường tiến triển âm thầm, nhiều trường hợp chỉ được phát hiện tình cờ khi siêu âm. Khi có triệu chứng, thường liên quan đến rối loạn nội tiết hoặc biến chứng của khối u.
Rối loạn kinh nguyệt
Rối loạn nội tiết do u nang buồng trứng có thể gây kinh thưa, kinh không đều, chu kỳ kéo dài trên 35 ngày hoặc đôi khi vô kinh tạm thời. Một số trường hợp có kinh ít, kéo dài hoặc ra huyết giữa kỳ.
Có hiện tượng nam hóa
Một số dạng u nang buồng trứng tiết nhiều androgen (hormone sinh dục nam) gây biểu hiện nam hóa như rậm lông, mụn trứng cá, nhờn da, hói đầu kiểu nam, giọng trầm hơn… Đây là dấu hiệu cần chú ý và khám chuyên khoa sớm.
U nang buồng trứng trên siêu âm
Siêu âm phụ khoa là phương tiện quan trọng để phát hiện u nang buồng trứng. Hình ảnh nang dịch đơn thuần, vách mỏng thường gợi ý nang lành tính, trong khi nang có vách dày, nhiều vách, thành không đều, có nhú hoặc phần đặc cần được đánh giá kỹ hơn.
Do đó, ngay cả khi không có triệu chứng rõ ràng, siêu âm định kỳ giúp phát hiện sớm u nang và theo dõi diễn tiến để lựa chọn hướng xử trí phù hợp.
Điều trị u nang buồng trứng như thế nào?
Việc điều trị u nang buồng trứng phụ thuộc vào loại nang, kích thước, triệu chứng, nguy cơ ác tính và mong muốn sinh con của người bệnh. Thường kết hợp giữa theo dõi, điều trị nội khoa và can thiệp ngoại khoa khi cần.
Đối với bệnh nhân không còn ý định sinh con
Ở những bệnh nhân không còn nhu cầu sinh sản, nếu u nang nhỏ, lành tính, không triệu chứng rõ ràng, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi định kỳ bằng siêu âm, kết hợp điều chỉnh nội tiết hoặc điều trị triệu chứng nếu có rối loạn kinh nguyệt.
Với các nang thực thể, kích thước lớn, có nguy cơ xoắn, vỡ hoặc nghi ngờ ác tính, phẫu thuật cắt nang hoặc cắt buồng trứng cùng bên có thể được cân nhắc, đồng thời lựa chọn biện pháp tránh thai phù hợp với tình trạng toàn thân (đặc biệt ở bệnh nhân thừa cân, béo phì, có bệnh lý tim mạch – chuyển hóa).
Đối với các bệnh nhân còn ý định sinh con
Với phụ nữ còn mong muốn sinh con, mục tiêu điều trị là bảo tồn tối đa mô buồng trứng và tối ưu hóa khả năng rụng trứng. Bác sĩ có thể sử dụng thuốc nội tiết, thuốc hỗ trợ phóng noãn để điều hòa chu kỳ và tăng cơ hội thụ thai.
Trong một số trường hợp, phẫu thuật nội soi bóc tách nang buồng trứng hoặc đốt điểm buồng trứng được áp dụng nhằm cải thiện chức năng phóng noãn. Nếu thụ thai tự nhiên khó khăn, có thể cân nhắc các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản như bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI) hoặc thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) tùy từng trường hợp.
Nếu có nhu cầu thăm khám, tầm soát u xơ tử cung, u nang buồng trứng hoặc khám phụ khoa định kỳ, chị em có thể tham khảo phòng khám của Bác sĩ Điệp.
PHÒNG KHÁM SẢN PHỤ KHOA
BS – CKII: PHẠM THỊ NGỌC ĐIỆP
Địa chỉ: 271 Nguyễn Duy Dương, Phường 4, Quận 10, Tp HCM
Điện thoại: 033.5155.192
Email: bsdiepbvtudu@gmail.com
Website: sanphukhoatudu-bsdiep.pro.vn
Fanpage: fb.com/Sanphukhoatudu.bsdiep