U nang buồng trứng có hai loại cơ bản:
U nang cơ năng:
Là nhóm u nang hình thành do rối loạn sinh lý của chu kỳ kinh nguyệt, thường tự biến mất sau vài tháng theo dõi, không cần can thiệp.
Các loại u nang cơ năng bao gồm:
Nang noãn: hình thành do nang noãn không vỡ và tiếp tục lớn lên.
Nang hoàng thể: xuất hiện sau rụng trứng, có thể gây đau nhẹ nhưng thường tự thoái triển.
Nang xuất huyết: xảy ra khi nang hoàng thể bị chảy máu bên trong, có thể gây đau bụng dưới.
Nang hoàng tuyến hoặc nang do quá kích buồng trứng: gặp trong thai kỳ giai đoạn đầu do tăng hormon hCG hoặc trong quá trình kích trứng/thụ tinh ống nghiệm. Thường tự xẹp trong 3 tháng đầu và đa số có kích thước nhỏ.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, nang có thể to như nang hoàng tuyến trong thai trứng hoặc nang do quá kích buồng trứng.
Nang buồng trứng thực thể:
Là loại u nang không tự mất sau vài tháng theo dõi và có xu hướng tăng kích thước theo thời gian.
Chia thành u nang lành tính và u nang ác tính.
Một số dạng u nang thực thể thường gặp:
U nang dịch trong
U nang dịch nhầy
U nang bì (u quái)
U nang lạc nội mạc tử cung
U nang buồng trứng ảnh hưởng đến khả năng sinh sản phụ thuộc vào nhiều yếu tố:
Tuổi của phụ nữ: tuổi càng cao, khả năng sinh sản tự nhiên giảm, nếu kèm u nang thì tỷ lệ thụ thai càng thấp hơn.
Kích thước khối u: u càng lớn thì ảnh hưởng tới chức năng buồng trứng càng nhiều, làm giảm khả năng rụng trứng và thụ thai.
Bản chất u: u lạc nội mạc tử cung gây dính vùng chậu, ảnh hưởng chất lượng trứng và làm tăng nguy cơ vô sinh hơn các loại u khác.
U nang cơ năng: thường không ảnh hưởng tới khả năng thụ thai và quá trình mang thai.
U nang kích thước lớn: có thể gây biến chứng như xoắn, vỡ nang — làm tăng nguy cơ sảy thai hoặc sinh non trong thai kỳ.
Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS): buồng trứng có nhiều nang nhỏ, gây rối loạn phóng noãn → là nguyên nhân phổ biến gây vô sinh.
U nang một bên hoặc hai bên:
U nang một bên: vẫn có thể có thai bình thường.
U nang hai bên hoặc đã phẫu thuật bóc tách cả hai bên: khả năng có thai giảm đáng kể do dự trữ buồng trứng kém.
Các biểu hiện nghi ngờ u nang buồng trứng:
Bụng to dần, đôi khi kèm theo tiểu khó hoặc táo bón do khối u chèn ép.
Đau trằn bụng dưới, có thể đau liên tục hoặc đau từng cơn.
Phát hiện tình cờ khi khám phụ khoa, hoặc thấy rong kinh, rong huyết bất thường.
Nên làm gì khi mong muốn có con và đang có u nang?
Một số loại u nang có thể ảnh hưởng đến khả năng thụ thai, do đó cần được đánh giá đúng.
Nếu vợ chồng quan hệ đều đặn trong hơn 6 tháng mà chưa có thai, bạn nên:
Đi khám chuyên khoa Sản – Hiếm muộn
Siêu âm, xét nghiệm nội tiết
Đánh giá mức độ ảnh hưởng của u nang
Điều trị sớm nếu cần để cải thiện cơ hội có thai
Nếu bạn muốn, tôi có thể viết lại nội dung theo phong cách brochure, website phòng khám hoặc dạng infographic cho bệnh nhân dễ hiểu ❤️