Rối loạn kinh nguyệt
Rối loạn kinh nguyệt có thể xảy ra ở nhiều lứa tuổi, với nhiều kiểu biểu hiện khác nhau về chu kỳ, lượng máu kinh và triệu chứng đi kèm, đôi khi là dấu hiệu của các bệnh lý phụ khoa hoặc rối loạn nội tiết.
Kinh nguyệt bình thường là như thế nào?
Độ tuổi có kinh lần đầu ở nữ giới thường trong khoảng từ 13 đến 16 tuổi.
Chu kỳ kinh nguyệt sinh lý dao động từ 21 đến 45 ngày, các chu kỳ tương đối đều và lặp lại ổn định.
Máu kinh màu đỏ sẫm, không đông thành cục lớn, mùi hơi tanh nhưng không hôi.
Lượng máu mất mỗi chu kỳ khoảng 50–80 ml, trung bình dùng 4–5 băng vệ sinh/ngày trong những ngày ra nhiều.
Có thể kèm cảm giác căng tức vú, hơi buồn nôn, đau âm ỉ vùng bụng dưới nhưng vẫn trong ngưỡng chịu đựng, không ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt.
Thời gian hành kinh kéo dài khoảng 2 đến 7 ngày, sau đó tự ngưng.
Kinh nguyệt bất thường là như thế nào?
Sau 16 tuổi vẫn chưa có kinh lần đầu, cần được thăm khám để loại trừ bất thường về cơ quan sinh dục hoặc trục nội tiết.
Chu kỳ kinh ngắn dưới 21 ngày hoặc dài trên 45 ngày được xem là bất thường. Một số trường hợp kinh thưa (3–6 tháng mới có kinh nhưng vẫn rụng trứng) cần được đánh giá nội tiết và siêu âm buồng trứng.
Máu kinh loãng, hồng nhạt, có mùi hôi, ra quá nhiều hoặc kéo dài hơn so với chu kỳ trước đó đều là dấu hiệu cần chú ý.
Thống kinh là đau bụng kinh dữ dội, phải dùng thuốc giảm đau hoặc nghỉ học, nghỉ làm. Rong kinh: hành kinh kéo dài hơn 7 ngày. Cường kinh: kinh ra quá nhiều, băng thấm nhanh. Rong huyết: ra huyết rỉ rả không đúng ngày có kinh. Thiểu kinh: lượng kinh rất ít, chấm giọt trong thời gian ngắn.
Nguyên nhân gây kinh nguyệt bất thường
Không có kinh sau 16 tuổi thường gặp ở những trường hợp bất thường đường sinh dục hoặc rối loạn nội tiết như: tử cung nhi hóa, không có tử cung, âm đạo bẩm sinh không thông, màng trinh bị bít. Chu kỳ kinh quá ngắn (dưới 21 ngày) hay quá dài (nhiều tháng mới có kinh) thường liên quan rối loạn phóng noãn, hội chứng buồng trứng đa nang hoặc các bệnh lý nội tiết khác.
Kinh hôi nhiều:
Ở tuổi dậy thì: Thường do vệ sinh kinh nguyệt chưa đúng cách, dễ kèm viêm âm đạo.
Người trong tuổi sinh đẻ: Có thể gặp trong các trường hợp sẩy thai, thai lưu, sót nhau, nhiễm trùng nội mạc tử cung, viêm vùng chậu.
Người tiền mãn kinh, mãn kinh: Ra kinh hôi, lượng nhiều bất thường có thể liên quan đến tăng sản nội mạc tử cung hoặc ung thư tử cung, cần được tầm soát.
Đau bụng nhiều khi hành kinh
Tuổi dậy thì: Thường do tử cung gập trước hoặc gập sau quá mức, tăng co bóp tử cung gây thống kinh nguyên phát.
Tuổi sinh đẻ hay tiền mãn kinh: Có thể liên quan đến u xơ tử cung, đặt vòng tránh thai, lạc nội mạc tử cung ở cơ tử cung hoặc buồng trứng, cần thăm khám và điều trị chuyên khoa.
Kinh quá ít:
Tuổi dậy thì: Thường do trục nội tiết – buồng trứng chưa ổn định, rối loạn phóng noãn.
Tuổi sinh đẻ: Có thể do có thai mà chưa phát hiện, u nang buồng trứng, u xơ tử cung, rối loạn nội tiết, hội chứng buồng trứng đa nang hoặc sau các thủ thuật nạo buồng tử cung.
Kinh ra nhiều máu cục, mô vụn
Tuổi dậy thì: Thường do rối loạn phóng noãn, buồng trứng đa nang, nội mạc tử cung bong không đều.
Trong tuổi sinh đẻ: Gợi ý u xơ tử cung, tăng sản nội mạc tử cung, sẩy thai sớm hoặc rối loạn nội tiết.
Tiền mãn kinh hay mãn kinh: Cần lưu ý u xơ tử cung, tăng sản nội mạc tử cung không điển hình hoặc ung thư nội mạc tử cung.
Ra huyết bất kỳ thời điểm nào
Tuổi dậy thì: Thường do rối loạn nội tiết, buồng trứng đa nang, u nang buồng trứng.
Tuổi sinh đẻ: Có thể do tác dụng phụ của biện pháp ngừa thai, u xơ tử cung, u nang buồng trứng, lạc nội mạc tử cung, sẩy thai, thai lưu.
Tuổi tiền mãn kinh, mãn kinh: Ra huyết ngoài kỳ kinh luôn là dấu hiệu cảnh báo, cần tầm soát u xơ, u nang và các bệnh lý ác tính thân tử cung, cổ tử cung.
Biểu hiện nhận biết tình trạng rối loạn kinh nguyệt
Chu kỳ kinh
Sự bất thường của chu kỳ kinh thể hiện khi khoảng cách giữa hai kỳ kinh kéo dài trên 35 ngày, ngắn dưới 22 ngày hoặc khi bạn không có kinh trong suốt 3–6 tháng liên tiếp mà không do mang thai hoặc cho con bú.
Máu kinh
Kinh ra quá nhiều, phải thay băng liên tục, kéo dài trên 7 ngày được gọi là rong kinh, cường kinh. Ngược lại, lượng máu rất ít, ra lấm tấm và kết thúc trong dưới 2 ngày được xem là thiểu kinh, đều là những dạng rối loạn cần theo dõi.
Màu của máu kinh
Máu kinh bình thường có màu đỏ thẫm, mùi hơi tanh, không có cục máu đông lớn. Nếu kinh xuất hiện kèm nhiều cục máu, đổi sang màu đỏ tươi, hồng nhạt hoặc nâu đen kéo dài, đặc biệt kèm mùi hôi, chị em nên đi khám để được kiểm tra.
Mức độ ảnh hưởng của tình trạng rối loạn kinh nguyệt
Thiếu máu
Khi rối loạn kinh nguyệt gây rong kinh, cường kinh kéo dài, cơ thể mất máu nhiều, dễ dẫn đến thiếu máu với các triệu chứng như: mệt mỏi, chóng mặt, hoa mắt, da xanh xao, tim đập nhanh, khó thở khi gắng sức.
Nguy cơ mắc các bệnh phụ khoa
Chu kỳ hành kinh kéo dài, máu ra nhiều làm vùng kín luôn ẩm ướt, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn, nấm phát triển, làm tăng nguy cơ viêm âm đạo, viêm cổ tử cung, viêm nội mạc tử cung, viêm phần phụ và các bệnh lý phụ khoa khác.
Gây vô sinh
Rối loạn kinh nguyệt thường đi kèm rối loạn phóng noãn, viêm dính hoặc tắc vòi tử cung, từ đó làm giảm khả năng thụ thai. Nếu không điều trị kịp thời, nguy cơ vô sinh – hiếm muộn sẽ tăng lên rõ rệt.
Gây ảnh hưởng đến nhan sắc
Estrogen và progesterone là hai hormone quan trọng giúp duy trì vóc dáng, làn da và sức khỏe sinh sản nữ giới. Khi nội tiết bị rối loạn kéo dài, chị em dễ gặp mụn, nám, tóc gãy rụng, da sạm, kèm theo thay đổi tâm lý như căng thẳng, khó ngủ, dễ cáu gắt.
Nguy cơ mắc các bệnh nguy hiểm
Một số dạng rối loạn kinh nguyệt, đặc biệt là ra huyết bất thường ở phụ nữ sau 35–40 tuổi, có thể là dấu hiệu sớm của các bệnh lý nặng như tăng sản nội mạc tử cung, polyp nội mạc, u xơ tử cung hoặc ung thư niêm mạc tử cung, ung thư cổ tử cung nếu không được phát hiện sớm.
Điều trị ra sao
Nếu nhận thấy kinh nguyệt thay đổi bất thường trong 1–2 chu kỳ liên tiếp, tốt nhất chị em nên đi khám phụ khoa để được kiểm tra nguyên nhân.
Tuỳ thuộc từng nguyên nhân cụ thể (nội tiết, bệnh lý tử cung – buồng trứng, rối loạn toàn thân…), bác sĩ sẽ tư vấn xét nghiệm, siêu âm cần thiết và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.
Nếu có dấu hiệu rối loạn kinh nguyệt hoặc cần khám phụ khoa định kỳ, chị em có thể tham khảo phòng khám của Bác sĩ Điệp.
PHÒNG KHÁM SẢN PHỤ KHOA
BS – CKII: PHẠM THỊ NGỌC ĐIỆP
Địa chỉ: 271 Nguyễn Duy Dương, Phường 4, Quận 10, Tp HCM
Điện thoại: 033.5155.192
Email: bsdiepbvtudu@gmail.com
Website: sanphukhoatudu-bsdiep.pro.vn
Fanpage: fb.com/Sanphukhoatudu.bsdiep